Hoe je als Architect stuurt op hoge productiviteit en declarabiliteit

Als architect wil je ontwerpen, projecten begeleiden en opdrachtgevers adviseren. Tegelijkertijd vragen acquisitie, interne afstemming, kwaliteitscontroles en projectadministratie voortdurend om aandacht. De uitdaging is om zoveel mogelijk van de beschikbare capaciteit in te zetten op werkzaamheden die bijdragen aan projecten en omzet.

Tijd is binnen een architectenbureau de belangrijkste productiefactor. Toch vinden veel bureaus het lastig om inzichtelijk te maken hoeveel van die tijd daadwerkelijk aan projecten wordt besteed. Uit het Benchmark Rapport 2026 van IVY Software blijkt dat de gemiddelde productiviteit binnen de branche uitkomt op 71,0%. Met andere woorden: ruim zeven van de tien beschikbare uren worden besteed aan externe projecten. Opvallend is dat kleinere bureaus (tot 10 FTE) gemiddeld een productiviteit van 72,0% realiseren, terwijl grotere bureaus met meer dan 20 medewerkers uitkomen op 69,7%. Naarmate organisaties groeien, nemen overlegmomenten, coördinatie en interne processen vaak toe, waardoor een groter deel van de capaciteit opgaat aan indirecte werkzaamheden.

Hoe beoordeel je productiviteit binnen jouw bureau?

De vraag is natuurlijk: waar staat jouw bureau ten opzichte van de benchmark? Om dat te bepalen, is het belangrijk om te weten wat er precies onder productiviteit wordt verstaan.

Binnen het benchmarkonderzoek wordt productiviteit berekend als het percentage van de contractuele uren dat daadwerkelijk wordt besteed aan externe projecten, gecorrigeerd voor verlof, ziekte en feestdagen. In veel architectenbureaus ligt het verschil tussen productiviteit en declarabiliteit relatief dicht bij elkaar, omdat een groot deel van de geregistreerde projecturen uiteindelijk factureerbaar is. Een lage productiviteitsscore wijst vaak op verborgen capaciteitsverlies door interne overleggen, administratie of andere niet-projectgebonden activiteiten.

In de grafiek hiernaast zie je hoe andere architectenbureaus omgaan met deze uitdaging.

De formule: zo bereken je jouw productiviteit

Een praktisch voorbeeld maakt direct duidelijk hoe de berekening werkt.

Stel dat je bureau bestaat uit 12 medewerkers met een contract van 40 uur per week. Door vakantiedagen, een feestdag en enkele uren ziekte vallen er in totaal 72 uur weg. Daardoor blijven er 408 werkbare uren over.

Gedurende diezelfde week worden de volgende uren op projecten geregistreerd:

3 Projectarchitecten: ieder 26 uur (= 78 uur)

7 Architecten/Bouwkundigen: gemiddeld 29 uur (= 203 uur)

2 BIM-modelleurs: ieder 24 uur (= 48 uur)

Totaal aantal projecturen: 329 uur

De volledige berekening zie je in de afbeelding hiernaast.

Met een productiviteit van 80,6% presteert dit voorbeeldbureau aanzienlijk beter dan het branchegemiddelde van 71,0%.

Wat kun je doen om productiviteit te verhogen?

Wanneer jouw bureau onder het branchegemiddelde scoort, ligt de oorzaak meestal niet bij een gebrek aan inzet van medewerkers. De meest succesvolle bureaus uit het onderzoek richten zich juist op het terugdringen van indirect werk. Nog altijd besteden veel architectenbureaus meer dan 10% van hun tijd aan administratieve werkzaamheden en interne afstemming. Door processen zoals urenregistratie, capaciteitsplanning en projectbewaking slimmer te organiseren, ontstaat meer ruimte voor projectwerk zonder dat de werkdruk verder toeneemt.